Legary tarasowe tworzą podstawę całej nawierzchni. Ich montaż wymaga wypoziomowania, stabilnego podparcia, właściwego rozstawu oraz zapewnienia odpływu wody. Błąd popełniony na tym etapie może powodować uginanie desek, zaleganie wilgoci i gnicie konstrukcji.
Wybór legarów i przygotowanie podłoża
Legar powinien mieć właściwą sztywność i gęstość względem deski. Pod deski z drewna egzotycznego najlepiej stosować legary z tego samego lub podobnie twardego gatunku. Połączenie twardej deski z miękkim drewnem iglastym może z czasem osłabić mocowanie, ponieważ materiały różnie reagują na wilgoć i zmiany temperatury.
Na wylewce betonowej legarów nie układaj bezpośrednio. Oddziel je od podłoża podkładkami gumowymi lub innymi podkładkami nienasiąkliwymi. Możesz też zastosować wsporniki regulowane, które ułatwiają wypoziomowanie konstrukcji i tworzą przestrzeń wentylacyjną pod tarasem. Beton powinien być stabilny, mieć możliwość odprowadzenia wody i nie może zatrzymywać wilgoci pod legarami.
Przy montażu na gruncie podłoże trzeba wyrównać i zagęścić. W zależności od wysokości tarasu stosuje się warstwę kruszywa, punktowe podpory betonowe albo wsporniki. Przy dużej różnicy poziomów lub konstrukcji na słupach warto zlecić obliczenie i wykonanie szkieletu osobie z doświadczeniem konstrukcyjnym.
Przed rozpoczęciem przygotuj narzędzia i akcesoria potrzebne do wyznaczenia poziomu, izolacji oraz mocowania:
- poziomnica, łata i miara do wyznaczenia poziomu oraz rozstawu,
- wsporniki regulowane albo podkładki gumowe,
- wiertarka lub młotowiertarka z wiertłem do betonu,
- kołki rozporowe z płaskimi łbami i wkręty konstrukcyjne.
Jak zamontować legary tarasowe krok po kroku?
- Wyznacz kierunek desek i spadek – deski układa się prostopadle do legarów. Jeśli konstrukcja ma mieć spadek, ustaw go od budynku na zewnątrz, zwykle na poziomie około 1–2%, czyli 1–2 cm na metrze. Spadek powinien prowadzić wodę do miejsca odpływu, a nie w stronę ściany lub progu.
- Rozplanuj położenie legarów – zaznacz ich osie na podłożu, uwzględniając krawędzie tarasu, filary i wszystkie miejsca, w których będą kończyć się lub łączyć deski. Legary ułóż równolegle do siebie. Jeśli deski będą montowane po skosie, rozstaw zmniejsz tak, aby odległość między punktami podparcia nadal mieściła się w zalecanym zakresie.
- Ustaw podkładki lub wsporniki – rozmieszczaj je równomiernie pod legarami i dopasuj ich wysokość. Każdy legar musi mieć stabilne, niezależne podparcie. Nie stosuj przypadkowych kawałków materiału, które mogą nasiąkać wodą lub z czasem się odkształcać.
- Wypoziomuj konstrukcję – sprawdź poziom wzdłuż każdego legara oraz między sąsiednimi elementami. Zachowaj zaplanowany spadek. Wsporniki regulowane pozwalają korygować wysokość bez klinowania legarów i ułatwiają pozostawienie wolnej przestrzeni dla wentylacji.
- Wykonaj odwodnienie legarów – jeśli legary leżą w poprzek kierunku spływu wody, wykonaj w nich szczeliny odwadniające prowadzące zgodnie z odpływem. Nacięcia powinny mieć około 1 cm głębokości i umożliwiać wodzie przejście przez lub pod elementem zamiast tworzenia zastoin.
- Przymocuj legary do podłoża – na betonie wywierć otwory przez legar i zamocuj go kołkami rozporowymi z płaskim łbem. Górna część otworu powinna umożliwiać schowanie łba, a dolna prowadzić trzpień kołka. Punkty mocowania rozmieszczaj mniej więcej co 50 cm, z zachowaniem dodatkowych mocowań przy końcach i łączeniach.
- Zabezpiecz miejsca łączenia desek – każdy koniec deski musi opierać się na legarze. Przy styku dwóch desek zastosuj dwa sąsiednie legary albo jeden szerszy element, aby oba końce miały stabilne podparcie. Sąsiednie łączenia przesuwaj względem siebie, układając je w „cegiełkę”.
- Sprawdź dylatacje i wentylację – pozostaw szczelinę od ścian i innych stałych elementów. Deski drewniane potrzebują miejsca na zmianę wymiarów pod wpływem wilgoci i temperatury. Pod konstrukcją nie może być zamkniętego obszaru, w którym woda i wilgoć będą zalegać.
Ostrzeżenie: nie pomijaj szczelin odwadniających w legarach ułożonych w poprzek spadku. Woda zatrzymana przy drewnie może przyspieszyć jego degradację, nawet gdy deski znajdujące się wyżej są prawidłowo zamontowane. Odpływ musi działać zarówno na powierzchni tarasu, jak i pod konstrukcją.
Jaki rozstaw legarów zastosować?
Rozstaw dobiera się do grubości i rodzaju deski oraz przewidywanego obciążenia. Zakres 40–50 cm jest orientacyjny, dlatego przy cieńszych deskach, montażu po skosie lub ciężkich elementach ustawionych na tarasie należy zagęścić podparcie.
| Typ deski lub zastosowanie | Zalecany rozstaw legarów | Uwagi dotyczące obciążenia |
|---|---|---|
| Standardowe deski drewniane lub kompozytowe | 40–45 cm | Typowe użytkowanie tarasu, zgodnie z instrukcją producenta deski |
| Cieńsze deski lub montaż po skosie | około 40 cm | Mniejsze odległości między punktami podparcia ograniczają uginanie |
| Strefy pod donicami i ciężkimi meblami | około 30 cm | Gęstszy układ przenosi podwyższone obciążenie |
Kontrola przed montażem desek
Przed przykręceniem desek wykonaj ostatnią kontrolę konstrukcji:
- każdy legar jest stabilnie podparty i wypoziomowany,
- zachowano zaplanowany spadek w kierunku odpływu,
- między legarami a betonem znajdują się podkładki lub wsporniki,
- zachowano wolną przestrzeń zapewniającą wentylację pod tarasem,
- końce desek i wszystkie ich łączenia będą oparte na legarach,
- legary mają szczeliny odwadniające, jeśli leżą w poprzek spływu wody,
- konstrukcja nie styka się bezpośrednio ze ścianą i innymi stałymi elementami.
Po przejściu tej kontroli możesz rozpocząć montaż desek. W przypadku drewna egzotycznego stosuj nierdzewne elementy mocujące i wykonuj otwory prowadzące zgodnie z zaleceniami producenta. Przy deskach kompozytowych używaj przeznaczonych do danego systemu klipsów, ponieważ pomagają zachować stałą szczelinę i prawidłowo przenoszą obciążenie.
