Gres to rodzaj szlachetnej kamionki, czyli wyjątkowo twardej ceramiki o bardzo niskiej nasiąkliwości. Powstaje z mieszanki kwarcu, skaleni i kaolinu, prasowanej pod wysokim ciśnieniem i wypalanej zwykle w temperaturze około 1200–1250°C. Dzięki temu jest odporny na ścieranie, mróz, plamy i uszkodzenia mechaniczne, dlatego stosuje się go zarówno we wnętrzach, jak i na zewnątrz.
Czym dokładnie jest gres?
Gres nie jest po prostu kolejną odmianą zwykłej płytki ceramicznej. To kamionka szlachetna o zwartej, mało porowatej strukturze. Jej skład opiera się przede wszystkim na kwarcu, skaleniu i kaolinie. Surowce są dokładnie rozdrobnione, formowane pod wysokim naciskiem, a następnie wypalane w temperaturze sięgającej około 1200–1250°C.
Takie połączenie składu i technologii produkcji ogranicza liczbę porów w materiale. Gres wchłania więc niewiele wody, a jego właściwości fizyczne są zbliżone do cech niektórych kamieni naturalnych, w tym granitu. W praktyce oznacza to dużą twardość, odporność na ścieranie oraz mniejszą podatność na pękanie i zaplamienie.
Gres, terakota i płytki ceramiczne – czym się różnią?
Najważniejszą różnicą jest nasiąkliwość, czyli ilość wody, którą materiał może wchłonąć. Im bardziej porowata płytka, tym łatwiej przyjmuje wilgoć. Ma to znaczenie nie tylko podczas codziennego użytkowania, lecz także przy montażu na zewnątrz, gdzie materiał jest narażony na zamarzanie i rozmarzanie.
| Cecha | Gres | Terakota | Płytki ceramiczne |
|---|---|---|---|
| Nasiąkliwość | Zwykle poniżej 3%, w wielu wyrobach około 0,5% | Zależna od produktu, zwykle większa niż w gresie | Może być niska w płytkach podłogowych, ale wyższa w glazurze ściennej |
| Mrozoodporność | Zwykle wysoka, jeśli produkt ma oznaczenie mrozoodporności | Ograniczona i zależna od konkretnego wyrobu | Najczęściej dotyczy tylko produktów przeznaczonych na zewnątrz |
| Twardość i odporność | Wysoka odporność na ścieranie i uszkodzenia | Mniejsza odporność niż w gresie | Zależna od rodzaju płytki, glazura jest zwykle delikatniejsza |
| Typowe zastosowanie | Podłogi, ściany, łazienki, kuchnie, tarasy, balkony i garaże | Głównie podłogi wewnętrzne | Glazura przede wszystkim na ściany, płytki podłogowe na posadzki |
Terakota powstaje z drobnoziarnistej gliny formowanej i wypalanej w piecu. Może mieć gładką albo fakturowaną powierzchnię i często wyróżnia się ciepłym, naturalnym wyglądem. Nie zapewnia jednak takiej odporności na wilgoć, mróz i intensywne użytkowanie jak gres.
Określenie „płytki ceramiczne” jest szersze i obejmuje różne wyroby, w tym glazurę, terakotę oraz gres. Nie należy utożsamiać gresu z fajansem, który jest lżejszy i bardziej porowaty. Przy wyborze produktu znaczenie ma więc nie sama nazwa handlowa, ale parametry techniczne podane przez producenta.
Gres techniczny i gres porcelanowy
W sprzedaży spotkasz przede wszystkim dwa określenia. Gres techniczny stawia na trwałość i funkcję, natomiast gres porcelanowy, nazywany też dekoracyjnym, częściej łączy parametry użytkowe z rozbudowanym wykończeniem powierzchni.
Najczęstsze zastosowania obu rodzajów wyglądają następująco:
- Gres techniczny – garaże, warsztaty, kotłownie, balkony, podjazdy i pomieszczenia gospodarcze, w których liczy się odporność oraz bezpieczeństwo.
- Gres porcelanowy – salony, kuchnie, łazienki, hole i tarasy, gdy oprócz trwałości ważny jest wygląd płytki.
- Gres techniczny matowy – miejsca narażone na wodę, piasek, oleje i intensywny ruch, pod warunkiem dobrania powierzchni możliwie łatwej do czyszczenia.
- Gres dekoracyjny imitujący kamień lub drewno – wnętrza, w których potrzebny jest określony efekt wizualny bez rezygnacji z odporności ceramiki.
Gres techniczny często ma mniej dekoracyjne wykończenie i może być trudniejszy do mycia, gdy jego powierzchnia jest mocno strukturalna. W garażu lub warsztacie trzeba więc pogodzić antypoślizgowość z łatwością usuwania zabrudzeń. Z kolei gres porcelanowy może występować jako płytka szkliwiona, polerowana albo matowa, dlatego samo określenie typu nie zastępuje sprawdzenia konkretnych parametrów.
Gdzie stosować gres i na jakie parametry zwrócić uwagę?
Gres nadaje się na podłogi i ściany w łazience, kuchni, salonie oraz przedpokoju. Dzięki niskiej nasiąkliwości może być również stosowany na tarasach, balkonach, schodach i podjazdach. Na zewnątrz trzeba jednak sprawdzić, czy wybrany produkt ma deklarowaną mrozoodporność. Sama nazwa „gres” nie powinna zastępować lektury karty technicznej.
W łazience i innych strefach mokrych szczególnie ważna jest klasa antypoślizgowości oznaczana symbolem R. Gładka, polerowana powierzchnia może być śliska po zamoczeniu, dlatego na podłogę prysznica, przy wejściu do domu lub na taras lepiej dobierać płytkę z parametrem dopasowanym do warunków użytkowania. W garażu i warsztacie przydatna jest powierzchnia matowa, która ogranicza ryzyko poślizgu, ale nie powinna mieć tak głębokiej struktury, by utrudniała usuwanie oleju i smaru.
Wiele gresów jest barwionych w masie. Oznacza to, że kolor znajduje się nie tylko na powierzchni, lecz także w całym przekroju płytki. Przy niewielkim odprysku uszkodzenie może być wtedy mniej widoczne niż w płytce, której dekoracyjna warstwa znajduje się wyłącznie na wierzchu. Nie oznacza to jednak, że gres jest odporny na każde uderzenie.
Ostrożności wymagają gresy polerowane. Ich powierzchnia może być łatwa do bieżącego mycia, ale czasem potrzebuje impregnacji ograniczającej wnikanie zabrudzeń. Dotyczy to zwłaszcza produktów o bardziej otwartej powierzchni po polerowaniu. Informację o konieczności zabezpieczenia należy sprawdzić w zaleceniach producenta.
W strefach mokrych o bezpieczeństwie decyduje nie sam fakt, że płytka jest gresem, lecz jej klasa antypoślizgowości, rodzaj powierzchni i przeznaczenie.
Gres jest więc dobrym wyborem wtedy, gdy potrzebujesz połączenia niskiej nasiąkliwości, twardości i odporności na ścieranie. Do salonu lub łazienki można dobrać wariant dekoracyjny, a do garażu, kotłowni czy podjazdu – gres techniczny o powierzchni zapewniającej bezpieczne użytkowanie.
