Poprawne są wszystkie trzy formy: „na oścież”, „na roścież” i „na rozcież”. Oznaczają otwarcie okna, drzwi lub innego zamknięcia na całą szerokość.
Okno na oścież czy rozcież?
Możesz więc napisać zarówno „otworzyć okno na oścież”, jak i „otworzyć okno na rozcież”. Forma „na rozcież” nie jest błędem, choć bywa za taki uznawana. Wszystkie trzy warianty odnotowują słowniki, w tym Wielki słownik ortograficzny PWN.
Skąd wzięły się trzy warianty?
Najstarszą i uznawaną za najbardziej wzorcową formą jest „na oścież”. Jej pochodzenie łączy się z dawnym rzeczownikiem „ścież”, oznaczającym zawias. Z czasem wyrażenie zmieniało brzmienie, a w polszczyźnie upowszechniły się także warianty „na roścież” i „na rozcież”.
Poprawne zapisy wyglądają więc następująco:
- na oścież – forma pierwotna i najbardziej zalecana
- na roścież – poprawny wariant
- na rozcież – poprawny wariant, nie błąd językowy
Notka językowa: jeśli zależy Ci na formie tradycyjnej i uznawanej za wzorcową, wybierz „na oścież”. Nie oznacza to jednak, że „na rozcież” lub „na roścież” są niepoprawne.