Okno zespolone może oznaczać konstrukcję typu szwedzkiego, a szyba zespolona jest pakietem kilku tafli szkła stosowanym w nowoczesnych oknach. To dwa różne pojęcia, choć w ofertach i rozmowach branżowych bywają używane zamiennie.
Okno zespolone a szyba zespolona – skąd wynika różnica?
Okno zespolone, nazywane też szwedzkim, to cały system okienny złożony z dwóch skrzydeł połączonych ze sobą śrubami i osadzonych na wspólnym zawiasie. Zwykle jedno skrzydło określa się jako letnie, a drugie jako zimowe. Taka konstrukcja była stosowana w Polsce między innymi w budownictwie z drugiej połowy XX wieku.
Szyba zespolona jest natomiast wkładem montowanym w skrzydle okiennym. Tworzą ją co najmniej dwie tafle szkła oddzielone ramką dystansową. Przestrzeń między taflami zostaje hermetycznie uszczelniona i często wypełniona argonem albo kryptonem. To właśnie pakiet szybowy odpowiada za dużą część izolacyjności cieplnej i akustycznej współczesnego okna.
W praktyce termin „okna zespolone” bywa więc używany jako skrót myślowy dla okien z szybami zespolonymi. Technicznie nie są to jednak synonimy: pierwsze określenie dotyczy konstrukcji okna, drugie – jego elementu szklanego.
Jak zbudowane jest okno zespolone typu szwedzkiego?
Klasyczne okno zespolone ma dwa skrzydła otwierane do wewnątrz. Skrzydła są ze sobą skręcone, a pomiędzy ich płaszczyznami powstaje dodatkowa przestrzeń powietrzna. Każde z nich może mieć własne przeszklenie, dlatego cała konstrukcja zapewnia kilka warstw oddzielających wnętrze od warunków zewnętrznych.
Rozwiązanie spotyka się przede wszystkim w starszych budynkach, podczas renowacji oraz w obiektach, w których trzeba zachować określony wygląd stolarki. Może być także stosowane w nowych realizacjach, choć współczesne okna jednoskrzydłowe z pakietami szybowymi są dziś znacznie powszechniejsze.
| Cecha | Okno zespolone szwedzkie | Nowoczesne okno z szybą zespoloną |
|---|---|---|
| Konstrukcja | Dwa skrzydła połączone mechanicznie | Jedno skrzydło z pakietem szybowym |
| Sposób otwierania | Skrzydła otwierają się do wewnątrz i pracują jako zespół | Otwiera się całe skrzydło z osadzonym wkładem |
| Izolacyjność | Wynika z kilku warstw skrzydeł i przeszkleń | Zależy głównie od pakietu, ramy i uszczelnień |
| Konserwacja | Wymaga kontroli połączeń obu skrzydeł | Obejmuje przede wszystkim okucia, uszczelki i ramę |
W starszych konstrukcjach dodatkowa przestrzeń między skrzydłami poprawiała ochronę przed chłodem i hałasem. Ostateczny efekt zależał jednak od jakości wykonania, szczelności oraz rodzaju zastosowanych szyb.
Jak działa szyba zespolona?
Pakiet szybowy tworzy zamkniętą komorę między taflami szkła. Ograniczenie przepływu powietrza, zastosowanie gazu szlachetnego i powłok niskoemisyjnych zmniejsza straty ciepła. Większa liczba tafli nie oznacza automatycznie najlepszych parametrów, ponieważ rośnie także masa pakietu, jego grubość, a często spada przepuszczalność światła.
Typowa szyba zespolona zawiera następujące elementy:
- Tafle szkła – najczęściej szkło float, ale także szkło hartowane, laminowane lub pokryte powłoką niskoemisyjną.
- Ramkę dystansową – utrzymuje stałą odległość między taflami i tworzy komorę międzyszybową.
- Gaz szlachetny – zwykle argon, a w wybranych rozwiązaniach krypton, który poprawia izolacyjność cieplną.
- Uszczelnienie – zamyka pakiet i ogranicza przenikanie wilgoci oraz utratę gazu.
W ramce znajduje się materiał higroskopijny pochłaniający wilgoć z komory. Stosuje się także tak zwane ciepłe ramki z tworzywa lub stali nierdzewnej. Ograniczają one mostek cieplny na styku szyby z ramą. W pakietach bezpiecznych i antywłamaniowych jedną z tafli może zastąpić szkło laminowane z folią PVB. Taka folia utrzymuje odłamki po rozbiciu i zwiększa odporność przeszklenia.
Jak czytać parametry szyb zespolonych?
Sama liczba szyb nie wystarcza do oceny właściwości pakietu. W ofercie należy sprawdzić kilka parametrów, ponieważ każdy opisuje inną cechę przeszklenia.
| Symbol | Nazwa | Co oznacza dla użytkownika? | Wpływ na komfort |
|---|---|---|---|
| Ug | Współczynnik przenikania ciepła | Ilość ciepła przenikającego przez szybę | Niższa wartość oznacza lepszą izolację i mniejsze straty ciepła |
| g | Całkowita przepuszczalność energii słonecznej | Określa, ile energii słonecznej trafia do wnętrza | Wyższa wartość może wspierać dogrzewanie zimą, ale sprzyja nagrzewaniu latem |
| Lt | Przepuszczalność światła | Pokazuje, jaka część światła widzialnego przechodzi przez szybę | Wyższa wartość oznacza jaśniejsze pomieszczenie |
| Rw | Ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej | Opisuje zdolność szyby do tłumienia dźwięków | Wyższa wartość zwykle lepiej ogranicza hałas z zewnątrz |
Parametr Ug dotyczy centralnej części pakietu szybowego, dlatego nie należy utożsamiać go z wartością Uw całego okna. Na wynik dla kompletnej konstrukcji wpływają również rama, ramka dystansowa, wielkość okna i sposób montażu.
Wybór parametrów zależy od warunków w budynku. Przy ruchliwej ulicy większe znaczenie może mieć wysokie Rw, a przy dużym nasłonecznieniu trzeba zwrócić uwagę na g, aby ograniczyć ryzyko przegrzewania. Większa liczba komór zwykle poprawia izolację cieplną, lecz może zmniejszyć Lt i zwiększyć ciężar pakietu.
Najważniejsza różnica jest prosta: okno zespolone to konstrukcja z połączonymi skrzydłami, a szyba zespolona to hermetyczny wkład z kilku tafli szkła.
Znajomość tego rozróżnienia ułatwia czytanie dokumentacji technicznej. Przy ocenie konkretnego okna trzeba patrzeć nie tylko na nazwę, lecz także na Ug, g, Lt, Rw, rodzaj szkła, ramkę dystansową i jakość całej konstrukcji.
