Nawiewniki okienne doprowadzają świeże powietrze do szczelnych pomieszczeń i umożliwiają działanie wentylacji grawitacyjnej. Bez dopływu powietrza kratki wywiewne nie mają czego usuwać, dlatego w domu mogą pojawić się wilgoć, zaduch, zaparowane szyby i pleśń.
Dlaczego szczelne okna potrzebują nawiewników?
Wentylacja grawitacyjna działa dzięki przepływowi powietrza. Świeże powietrze powinno napłynąć z zewnątrz, przejść przez pomieszczenia, a następnie zostać usunięte przez kratki i kanały wentylacyjne. Dawniej powietrze dostawało się do wnętrza przez nieszczelności w stolarce. Nowoczesne okna skutecznie ograniczają taką infiltrację, więc w budynku może zabraknąć kontrolowanego nawiewu.
Nawiewnik okienny jest niewielkim urządzeniem montowanym zwykle w górnej części okna. Nie wymaga zasilania elektrycznego. Jego zadaniem nie jest samodzielne przewietrzanie pomieszczenia, lecz zapewnienie dopływu powietrza do całego układu wentylacyjnego.
O problemach z wymianą powietrza mogą świadczyć:
- zaparowane szyby, szczególnie w dolnej części okna,
- zaduch i zapach stęchlizny,
- pleśń lub zagrzybienie na ścianach i w narożnikach,
- cofanie się powietrza przez kratkę wentylacyjną zamiast jego usuwania.
Ten ostatni objaw oznacza odwrócenie ciągu wentylacyjnego. Przy urządzeniach spalających paliwo brak właściwego nawiewu może zwiększać ryzyko zasysania spalin, w tym tlenku węgla. Sam montaż nawiewnika nie zastąpi jednak kontroli drożności kanałów oraz sprawdzenia instalacji przez fachowca.
Co dają nawiewniki okienne?
Najważniejszą korzyścią jest stały, kontrolowany dopływ powietrza zewnętrznego. Dzięki niemu wentylacja grawitacyjna ma warunki do pracy, a zużyte powietrze może zostać odprowadzone przez kratki. Pomaga to ograniczyć nadmierną wilgotność, poprawia komfort oddychania i zmniejsza ryzyko kondensacji pary wodnej na przegrodach.
Nawiewniki mogą też regulować ilość dostarczanego powietrza. Modele automatyczne nie wymagają ciągłego ręcznego ustawiania. Dostępne są również wersje z filtrami ograniczającymi napływ pyłów oraz rozwiązania akustyczne, przeznaczone do mieszkań przy ruchliwych ulicach.
Trzeba jednak uwzględnić dwa możliwe skutki uboczne. Zimą nawiewnik może powodować odczuwanie chłodnego strumienia, a otwór w oknie może nieco pogorszyć jego izolacyjność akustyczną. Dlatego wybór urządzenia powinien uwzględniać wilgotność w pomieszczeniach, hałas zewnętrzny i rodzaj wentylacji.
Jak działają i czym różnią się nawiewniki?
Nawiewniki automatyczne działają bez energii elektrycznej. W zależności od konstrukcji reagują na różnicę ciśnień albo na wilgotność względną powietrza w pomieszczeniu.
| Typ nawiewnika | Mechanizm działania | Zaleta |
|---|---|---|
| Ciśnieniowy | Reguluje przepływ w zależności od różnicy ciśnień między wnętrzem a otoczeniem. | Ogranicza zbyt intensywny nawiew przy silnym wietrze lub dużej różnicy ciśnień. |
| Higrosterowany | Reaguje na wilgotność względną powietrza, zwiększając nawiew przy jej wzroście. | Lepiej dopasowuje intensywność wymiany powietrza do warunków panujących w domu. |
| Dwusystemowy | Łączy regulację ciśnieniową i higrosterowaną. | Uwzględnia zarówno warunki zewnętrzne, jak i wilgotność wewnątrz pomieszczenia. |
Nawiewniki montuje się przede wszystkim w pokojach, zwykle w górnej części okna. Powietrze jest wtedy kierowane pod sufit, gdzie może wymieszać się z cieplejszym powietrzem w pomieszczeniu. Nie należy traktować nawiewnika jako zamiennika kratki w łazience. W tym pomieszczeniu powietrze powinno odpływać kanałem wywiewnym, a dopływ często odbywa się przez otwory lub podcięcie w drzwiach.
Liczbę i wydajność nawiewników dobiera się do układu budynku, kubatury pomieszczeń i zapotrzebowania wentylacyjnego. Jeden nawiewnik w całym mieszkaniu może nie zapewnić właściwego przepływu. Wymagania techniczne dotyczące dopływu powietrza opisują między innymi § 155 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz norma PN-B-03430:1983 wraz ze zmianą Az3:2000. Konkretne rozwiązanie powinno uwzględniać także obecność pieca, kominka lub innego urządzenia z otwartą komorą spalania.
Kiedy nawiewniki są zbędne?
Nawiewników okiennych nie stosuje się w domu z mechaniczną wentylacją nawiewno-wywiewną, w tym z rekuperacją. W takim systemie centrala kontroluje zarówno nawiew, jak i wywiew powietrza. Dodatkowe otwory w oknach mogłyby zaburzyć bilans instalacji i ograniczyć sens odzysku ciepła.
Trzeba też pamiętać, że nawiewnik jest tylko połową układu. Jeśli kratki są zasłonięte, kanały zabrudzone albo ciąg wentylacyjny nie działa prawidłowo, samo doprowadzenie powietrza nie rozwiąże problemu. Gdy wilgoć, zapach stęchlizny lub cofanie powietrza utrzymują się po zapewnieniu nawiewu, potrzebna jest kontrola całej wentylacji.
Nawiewnik nie naprawia niesprawnego kanału wywiewnego. Dostarcza powietrze, które musi mieć możliwość przepłynięcia przez pomieszczenia i opuszczenia budynku.
W przypadku kotła lub piecyka z otwartą komorą spalania nie należy samodzielnie ograniczać nawiewu ani zasłaniać urządzenia. Niedobór powietrza może pogorszyć odprowadzanie spalin. Taką instalację powinien ocenić uprawniony specjalista.
Jeśli budynek ma wentylację grawitacyjną i szczelne okna, nawiewniki zwykle są potrzebnym elementem układu. Ich montaż ma sens wtedy, gdy współpracują z drożnymi kratkami wywiewnymi i są dobrane do warunków konkretnego mieszkania.
